Yeni Bir Dava Süreci: Tahkim Merkezleri

Ekonomi ekseninde anlık değişimlerin çok sık yaşandığı, zamanın görece daha fazla değerli olduğu  ticari uyuşmazlıklar, uzun dönem devam eden dava süreci ve dava maliyeti nedeniyle yeni bir oluşuma temel hazırladı: Tahkim Merkezleri.

Prof. Dr. Ziya Akıncı’nın Milletlerarası Tahkim adlı kitabında tanımladığı üzere tahkim kavramı, mevzuatın izin verdiği hallerde, bir hak üzerinde uyuşmazlığa düşen tarafların aralarında anlaşarak söz konusu uyuşmazlığın çözümünü mahkemeler yerine hakem adı verilen özel kişilere bırakmaları ve uyuşmazlığın hakemler tarafından kesin ve bağlayıcı şekilde çözülmesidir. Ancak bir uyuşmazlığın tahkim merkezi tarafından çözülebilmesi için iki temel şart bulunmaktadır. Tarafların  bir uyuşmazlık yaşanması durumunda tahkim merkezine başvurma konusunda ortaklaşa karar almaları ve dava konusunun tahkime elverişli olması gerekmektedir.

Çok daha kısa zamanda ve az maliyetle çözüm vadeden bu süreçte tarafların mutabık olduğu bir hakem, T.C Anayasası ve anayasaya ilişkin kanunlara dayanarak uyuşmazlığı sonuçlandırıyor.Taraflar eğer aynı hakem üzerinde anlaşamazlarsa bu durumda tahkim divanınca belirlenen hakem ya da kurul süreci yönetiyor. Kamu mahkemelerinin aksine temyiz yolu yani taraflarca karara karşı çıkılması kapalı olan tahkim kararları, icraya ilişkin durumlarda da devletin icra kurumları tarafından tıpkı bir mahkeme kararı gibi uygulanıyor.

Ticari davalarda süreci daha da karmaşık hale getirebilen uluslararası bir ticaret uyuşmazlığı söz konusu olduğunda ise başvuru sonucunda verilen kararın hangi ülkede bulunan tahkim merkezi tarafından verildiğinin önemi olmaksızın geçerliliği bulunmakta. Çünkü hakem tarafından hükme bağlanan karar, aynı zamanda Milletlerarası Tahkim Kanunu’na da dayanmakta. Tahkim merkezlerinin temel düzenlemeler dışında kendi içlerinde farklı işleyişlere sahip olmaları mümkün.

dava
Close-up Of Two Businessman Shaking Hands In Front Of Scale

Örneğin bir tahkim merkezinde belli bir miktarda paranın altında gerçekleşen uyuşmazlıklar, diğerlerine kıyasla farklı bir işleyişle çok daha kısa zamanda, tek hakemle çözülebiliyor. Ya da taraflardan biri  süreci bekleyemeyecek kadar hızlı hukuki korumaya ihtiyaç duyduğunda hakemin bir hafta içerisinde davayı karara bağlaması söz konusu olabiliyor.

Ticari ilişkilerde yaşanan sorunlara adeta yeni bir soluk getiren tahkim merkezlerinin, zaman ilerledikçe tüm dünyada  uyuşmazlıkları sonuçlandırmak için artık daha fazla tercih edildiği bir gerçek olarak karşımıza çıkıyor.

YORUMLAR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.